मुख्यपुटम्» विषयचयनम् एवं पाठ्यक्रमः

विषयचयनम् एवं पाठ्यक्रमः

प्राक्शास्त्रिप्रथमवर्षम्

अनिवार्यविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	प्रथमं पत्रम्	व्याकरणम्	लघुसिद्धान्तकौमुदी (पूर्वार्धः)
2	द्वितीयं पत्रम्	काव्यनाटकम्	रघुवंशस्य प्रथमद्वितीयसर्गौ, स्वप्नवासवदत्तम्, वृत्तरत्नाकरः
3	तृतीयं पत्रम्	निबन्धानुवादः तथा च गद्यं पद्यम्	अनुवादचन्द्रिका, हितोपदेशः, अमरकोषः
4	चतुर्थं पत्रम्	दर्शनम्	तर्कसङ्ग्रहः, ईशावास्योपनिषद्, श्रीमद्भगवद्गीता (1-2 अध्यायः)

ऐच्छिकविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	पञ्चमं पत्रम्	आङ्ग्लम्	हिमाचलप्रदेशशिक्षापरिषद् (बोर्ड) द्वारा +1 कक्षायाः कृते निर्धारितः पाठ्यक्रमः
2	षष्ठं पत्रम्	हिन्दी-राजनीतिशास्त्र-इतिहासेषु अन्यतम	हिमाचलप्रदेशशिक्षापरिषद् (बोर्ड) द्वारा +1 कक्षायाः कृते निर्धारितः पाठ्यक्रमः

प्राक्शास्त्रिद्वितीयवर्षम्

अनिवार्यविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	प्रथमं पत्रम्	व्याकरणम्	लघुसिद्धान्तकौमुदी (उत्तरार्धः)
2	द्वितीयं पत्रम्	काव्यनाटकम्	कुमारसम्भवम् 1-2 सर्गौ, भारतविजयनाटकम्, काव्यदीपिका
3	तृतीयं पत्रम्	निबन्धानुवादः तथा च गद्यं पद्यम्	अनुवादचन्द्रिका, हितोपदेशः, संस्कृतगद्यमन्दाकिनी
4	चतुर्थं पत्रम्	दर्शनम्	कठोपनिषद्, श्रीमद्भगवद्गीता सर्गाः 3,11,12,14, संस्कृतसाहित्यपरिचयः

ऐच्छिकविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	पञ्चमं पत्रम्	आङ्ग्लम्	हिमाचलप्रदेशशिक्षापरिषद् (बोर्ड) द्वारा +2 कक्षायाः कृते निर्धारितः पाठ्यक्रमः
2	षष्ठं पत्रम्	हिन्दी-राजनीतिशास्त्र-इतिहासेषु अन्यतम	हिमाचलप्रदेशशिक्षापरिषद् (बोर्ड) द्वारा +2 कक्षायाः कृते निर्धारितः पाठ्यक्रमः

शास्त्रिप्रथमवर्षम्

अनिवार्यविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	SHT-A-I (Major/core-I)	व्याकरणम्	वैयाकरणसिद्धान्तकौमुदी- संज्ञा-परिभाषा-सन्धि-षड्लिङ्गप्रकरणानि शब्दरूपप्रकरणम्
2	SHT-A-II (Major/core-II)	व्याकरणम्	वैयाकरणसिद्धान्तकौमुदी- कारक-स्त्रीप्रत्यय-प्रकरणे पाणिनिशिक्षा
3	SHT-B-I (Major/core-I)	साहित्यम्	अभिज्ञानशाकुन्तलम् 1-4 अङ्काः, हिमाचलवैभवम् 1 निर्गमः, वृत्तरत्नाकरः तृतीय-अध्यायः
4	SHT-B-II (Major/core-II)	साहित्यम्	शिवराजविजयम् प्रथमविरामः, 1-2 निश्वासः, मेघदूतम् (पूर्वमेघः), रचनाअनुवादः

ऐच्छिकविषयाः (त्रिषु विषयद्वयं चेतव्यम्)

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	SHT-C-I (Major/core-I)	दर्शनम्	कणादगौतमीयम् (सम्पूर्णम्)
2	SHT-C-II (Major/core-II)	दर्शनम्	सांख्यकारिका (सम्पूर्णम्)
3	SHT-D-I (Major/core-I)	वेदः	ऋक्तसूक्तसंग्रहः, ऋग्वेदसम्बन्धित-आरण्यक-उपनिषद्-ब्राह्मणानां परिचयः, वेदाङ्गपरिचयः
4	SHT-D-II (Major/core-II)	वेदः	निरुक्त-1,2,7 इत्येते अध्यायाः, ऋग्वेदभाष्यभूमिका (वेदाङ्गभागमात्रम्)
5	SHT-E-I (Major/core-I)	ज्योतिषम्	बृहद्-अवक-होडाचक्रम् (सम्पूर्ण), गोलपरिभाषा
6	SHT-E-II (Major/core-II)	ज्योतिषम्	ताजिकनीलकण्ठी

विशिष्टशास्त्रिनिमित्तम् ऐच्छिकविषयाः

1. English — Anyone Of DSC Courses (6 Credits)	Equivalent Examination Of B.A. as H.P.U.
2. Anyone Of Hindi, Pol.Sci. etc. — Anyone Of DSC Courses (6 Credits)	Equivalent Examination Of B.A. as H.P.U.

शास्त्रिद्वितीयवर्षम्

अनिवार्यविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	SHT-A-III (Major/core-III)	व्याकरणम्	वैयाकरणसिद्धान्तकौमुदी- भ्वादिगणः, समासप्रकरणम्, धातुरूपाणि
2	SHT-A-IV (Major/core-IV)	व्याकरणम्	वैयाकरणसिद्धान्तकौमुदी- अदादिगणम् आरभ्य चुरादिगणपर्यन्तम्, प्रक्रियाः (णिजन्त-सन्नन्त-यङन्त-नामधातु, आत्मनेपदम्) धातुरूपाणि च
3	SHT-B-III (Major/core-III)	साहित्यम्	उत्तररामचरितम् 1–4 अङ्गपर्यन्तम्, साहित्यदर्पणस्य प्रथमद्वितीयपरिच्छेदौ तृतीयपरिच्छेदस्य 35-80 कारिकाः विहाय तथा च षष्ठपरिच्छेदः 47-312 कारिकाः विहाय
4	SHT-B-IV (Major/core-IV)	साहित्यम्	कादम्बरी कथामुखे शुकनासोपदेश, किरातार्जुनीय (प्रथमःसर्गः) निबन्धः अनुवादश्च

ऐच्छिकविषयाः (त्रिषु विषयद्वयं चेतव्यम्)

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	SHT-C-III (Major/core-III)	दर्शनम्	योगसारसङ्ग्रहः (सम्पूर्णः), मुण्डकोपनिषद्
2	SHT-C-IV (Major/core-IV)	दर्शनम्	अर्थसङ्ग्रहः सम्पूर्णः
3	SHT-D-III (Major/core-III)	वेदः	शुक्लयजुर्वेदस्य 14तमः, 31तमः, 40 तमः अध्यायः, यजुर्वेदसम्बद्धशाखानां, ब्राह्मणानां, आरण्यकानां, उपनिषदां च परिचयः
4	SHT-D-IV (Major/core-IV)	वेदः	स्वरप्रक्रियाप्रकाशः (1तमात् 4 प्रकाशपर्यन्तम्) यज्ञवल्क्यशिक्षा
5	SHT-E-III (Major/core-III)	ज्योतिषम्	जातकालङ्कारः (सम्पूर्णः)
6	SHT-E-IV (Major/core-IV)	ज्योतिषम्	मुहूर्तचिन्तामणिः (संस्कारविवाहप्रकरणौ) उडुदायप्रदीपः (सम्पूर्णः)

शास्त्रितृतीयवर्षम्

अनिवार्यविषयाः

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	SHT-A-V (Major/core-V)	व्याकरणम्	कृदन्तप्रकरणम् (मध्यसिद्धान्तकौमुदी), महाभाष्यम् (प्रथमाह्निकम्), लिङ्गानुशासनम्
2	SHT-A-VI (Major/core-VI)	व्याकरणम्	तद्धितप्रकरणम् (मध्यसिद्धान्तकौमुदी), उणादिप्रकरणम् (मध्यसिद्धान्तकौमुदी)
3	SHT-B-V (Major/core-V)	साहित्यम्	संस्कृतसाहित्येतिहासः, नैषधीयचरितम् (प्रथमः सर्गः)
4	SHT-B-VI (Major/core-VI)	साहित्यम्	काव्यप्रकाशः 1,2,3,4 (शान्तरसपर्यन्तम्), 8,9,10 उल्लासाः

ऐच्छिकविषयाः (त्रिषु विषयद्वयं चेतव्यम्)

क्र.सं.	पत्रम्	विषयः	निर्धारितग्रन्थः
1	SHT-C-V (Major/core-V)	दर्शनम्	वेदान्तसारः, माण्डूक्योपनिषद्
2	SHT-C-VI (Major/core-VI)	दर्शनम्	नास्तिकदर्शनम्, भारतीयदर्शनम्, अध्यात्मविवेचनम्
3	SHT-D-V (Major/core-V)	वेदः	अथर्ववेदस्य भूमिसूक्तम्, अथर्ववेदस्य संहिता-ब्राह्मण-आरण्यक-उपनिषदां परिचयः
4	SHT-D-VI (Major/core-VI)	वेदः	वैदिकसाहित्येतिहासः, पारस्करगृह्यसूत्रम्
5	SHT-E-V (Major/core-V)	ज्योतिषम्	बृहज्जातकम् (1 तः 6 पर्यन्तम् अध्यायाः), भारतीयज्योतिषशास्त्रस्येतिहासः
6	SHT-E-VI (Major/core-VI)	ज्योतिषम्	सूर्यसिद्धान्तम् (चन्द्रग्रहाणाधिकारपर्यन्तम्)

नवीन-शिक्षा-नीतिः (NEP 2020)

महाविद्यालये शास्त्रि-पाठ्यक्रमः (Shastri Course) नवीन-शिक्षा-नीतिः (NEP 2020) अनुरूपेण प्रथम-वर्षात् आरभ्य प्रवर्तिष्यते। अस्य पाठ्यक्रमस्य रचना छात्राणां समग्र-विकासं, बहुविषयक-अध्ययनं, तथा कौशल-विकासं च ध्यानं कृत्वा कृता अस्ति। अस्मिन् पाठ्यक्रमे वेद, व्याकरण, साहित्य, दर्शनम् इत्यादयः पारम्परिक-विषयाः आधुनिक-विषयैः सह समन्विताः भविष्यन्ति, येन छात्राः व्यापकं ज्ञानं प्राप्नुयुः। पाठ्यक्रमस्य संरचना, विषय-विन्यासः, मूल्याङ्कन-प्रणाली च हिमाचलप्रदेशविश्वविद्यालयस्य निर्देशानुसारं निर्धारितः भविष्यन्ति, यत् उच्च-शैक्षिक-मानदण्डान् सुनिश्चितं करोति। अनेन नूतन-पद्धत्याः माध्यमेन छात्राणां शैक्षिक-गुणवत्ता, अनुसन्धान-क्षमता, तथा व्यावहारिक-दृष्टिकोणः अधिकं विकसितः भविष्यति।